o * H e r o i z m i e

Isten, a*ldd meg a Magyart
Patron strony

Zniewolenie jest ceną jaką trzeba płacić za nieznajomość prawdy lub za brak odwagi w jej głoszeniu.* * *

Naród dumny ginie od kuli , naród nikczemny ginie od podatków * * *


* "W ciągu całego mego życia widziałem w naszym kraju tylko dwie partie. Partię polską i antypolską, ludzi godnych i ludzi bez sumienia, tych, którzy pragnęli ojczyzny wolnej i niepodległej, i tych, którzy woleli upadlające obce panowanie." - Adam Jerzy książę Czartoryski, w. XIX.


*************************

WPŁATY POLSKI do EU 2014 :
17 mld 700 mln 683 tys. zł.
1 mld 492 mln / mies
40 mln d z i e n n i e

50%
Dlaczego uważasz, że t a c y nie mieliby cię okłamywać?

W III RP trwa noc zakłamania, obłudy i zgody na wszelkie postacie krzywdy, zbrodni i bluźnierstw. Rządzi państwem zwanym III RP rozbójnicza banda złoczyńców tym różniących się od rządców PRL, iż udają katolików

Ks. Stanisław Małkowski

* * * * * * * * *

wtorek, 21 sierpnia 2018

Czechy i Słowacja, 20/21 sierpnia 1968

....

niedziela, 15 lipca 2018

Zapomniani Patrioci. Adam hr. R o n i k i e r

Pruszyński: Hr. Ronikier. Wspomnienia z wojny i Powstania


Lata temu (w 2004 roku – dop. red.) przeszło bez większego echa ukazanie się wspomnień, prezesa Rady Głównej Opiekuńczej – głównej osoby, poza ruchem oporu, w Polsce w latach 1939-1945 (Adam Ronikier „Pamiętniki 1939-1945”, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2001, s. 406). RGO, mająca nieść pomoc Polakom pod okupacją niemiecką, powstała w wyniku wielu spotkań cywilnych Polaków z przedstawicielami administracji wroga w tej części Polski, którą hitlerowcy nazwali Generalną Gubernią. Oryginalnie na jej czele miał stanąć ks. Janusz Radziwiłł, ale ostatecznie Niemcy zgodzili się, by objął to stanowisko Adam hr. Ronikier, który sprawował podobną funkcje w identycznie zwanej organizacji pod okupacją niemiecką w latach 1916-1918. Omówienie problemów choć w jakimś stopniu niesienia pomocy Polakom pod okupacją niemiecką, gdzie oficjalne „kartki” dostarczały jedynie do 10% procent potrzebnego wyżywienia, jest zbyt wielkim zadaniem na jakikolwiek artykuł, ale tu chcę zwrócić uwagę na szereg wiadomości podanych przez autora, które uszły w niepamięć, bo jego osoba i to, co robiła jego organizacja, nie były po linii komunistycznych władców Polski. Trzeba dodać, że organizacja ta stale otrzymywała pieniądze nie tylko od Rządu RP, ale od bardziej zamożnych Polaków, zwłaszcza ziemian.
W 1943 r. czterech polskich arystokratów, w tym Janusz Radziwiłł, chciało wziąć pod zastaw swych majątków duże pożyczki i przekazać je na potrzeby RGO. Na to nie zgodziły się władze GG, licząc, że po zwycięskiej wojnie majątki te przypadną Niemcom i woleli otrzymać je bez obciążeń. Stosunek do RGO i jego prezesa władz w Londynie, jak i władz polski podziemnej, był nacechowany rezerwą. Obawiały się, by na bazie RGO, która miała siatkę organizacyjną w całej Generalnej Guberni, może powstać proniemiecki rząd kolaboracyjny, a komunistyczna prasa wylewała na nią moc pomyj i w 1944 r. wydała na hr. Ronikiera wyrok śmierci. Gdy sytuacja Niemiec zaczęła się pogarszać jesienią 1943 r., zaczęli oni myśleć i robić pewne kroki w stosunku do Polaków. Przejawem tego była organizacja dożynek na Wawelu, na które został zaproszony hr.Ronikier ze współpracownikami. Ale w tym samym czasie rozstrzelano w Tarnowie 30 Polaków, po czym hr. Ronkier i pozostali Polacy nie przybyli na tę imprezę. To pociągnęło za sobą zdjęcie go z prezesury RGO, a jego miejsce, z polecenia Niemców, zajął Krzysztof Tchórznicki, który był znacznie mniej twardy w pertraktacjach z Niemcami.
Niezwykle ciekawym fragmentem książki jest spotkanie z agentem wywiadu angielskiego na Polskę, które miało miejsce 5 grudnia 1943 r., czyli już po bitwie pod Kurskiem, po której Armia Czerwona znalazła się na granicy dzisiejszej Białorusi i widać było, że grozi zajęcie przez nią Polski.
„Okazało się, że pragnie mnie widzieć Anglik, wydelegowany do Warszawy celem rozmówienia się z szeregiem osób i że jedną z nich mam być ja. Zaraz na drugi dzień na godzinę 4-tą po południu urządzone zostało nasze spotkanie, które co do treści poruszonych tematów tak było dla nas interesujące i ważne, że pisząc o nim mam wrażenie, jakbym na nowo je przeżywał. Anglikiem owym był pan Horacy Coock, dawniejszy radca ambasady w Petersburgu przy Buchmanie, obecnie w Polsce noszący nazwisko Henryk Cybulski. Mówił on świetnie wszystkimi językami, w ich liczbie i polskim – był to naturalnie starszy już pan, siwy i sympatyczny bardzo. Zaczął od tego, że wobec nas, Tyszkiewicz przy tym spotkaniu był obecny, się wylegitymował jako szpieg angielski, co na nas słuchających wielkie zrobiło wrażenie. Następnie mówił czas dłuższy, jakby formułując zamiary rządu swojego i pod adresem naszym skierowując życzenia tego rządu. Formułowanie było jasne i nie pozostawało miejsca na żadne niedomówienia. Zaczął od tego, że wyraził na ręce moje podziękowanie rządu angielskiego z powodu naszej nieustępliwości w stosunku do niemieckiego okupanta, z pewnym entuzjazmem podkreślił, że Polacy są jedynym narodem, który się nie ugiął i nie wydał żadnych Quislingów. Następnie zwrócił się do nas jakoby z wymówką, że ten sam naród, który zdobywa się na tyle ofiar, nie potrafi będąc sprzymierzeńcem Anglii, jej zaufać w dostatecznej mierze, że zobowiązania zaciągnięte wobec Polski dotrzyma. To zdanie zostało dobitnie podkreślone i wypowiedziane było z przekonaniem tak wielkim, że na nas słuchających wielkie zrobiło wrażenie. Jako pewnego rodzaju rozumowanie objaśniające do tego było to, co nam powiedział o konieczności pewnego maskowania się wobec sowieckiego alianta, którego pomoc przecież w owym czasie, było jasnym, że dla sojuszników była niezbędną, by obezwładnić Niemców. Wtedy przeszedł do sprawy stosunków do Sowietów i formułując swe o tym zdanie, powiedział dosłownie: „Anglię nie stać na to, by ryzykować trzecią wojnę światową, z Sowietami musi być sprawa zakończona jeszcze w trakcie tej wojny”. Jako wyjaśnienie dodał, że czekanie wszelkie mogłoby pociągnąć z sobą znów zbyt wielkie ich wzmocnienie. Tutaj nastąpił opis niemal szczegółowy wypadków, których należy oczekiwać. „Więc na zachodzie, prawdopodobnie we Francji, inwazja, której siła materiałowa nagromadzona obecnie będzie tak wielka, że nie ulega już wątpliwości, że musi być zwycięska. Jeżeli chodzi o Wschód (…) wracając do spraw polskich, powiedział on, że w wielu punktach różni się z nami co do metod u nas stosowanych – jedną z nich najbardziej niezrozumiałych to owe strzelanie do trupa, jakim są przecież Niemcy obecnie, czyż – jak powiedział on z wielkim przejęciem – macie tak dużo inteligencji, że nią szafować możecie i chcecie? Czy myślicie, że Anglicy nie wiedzą, jakie ofiary zostały przez Polskę poniesione, a na przyszłość przecież gromadzenie sił jest koniecznością, bo odbudowa kraju i rola, którą ma odegrać, będą wielkie, że każdy zaoszczędzony człowiek, a tym bardziej inteligent będzie miał wartość nie do ocenienia”.
W lutym 1944 r. hr. Ronikiera aresztowano. Był kilka razy przesłuchiwany w siedzibie gestapo na ul. Grottgera w Krakowie i tam polecono mu napisać na temat stosunku Polaków do Niemców memoriał, który został przekazany do Berlina i był dogłębnie przestudiowany przez główne osoby w Rzeszy, w tym samego Henryka Himmlera. Po trzech tygodniach „gentelmeńskiego” traktowania został zwolniony i nawet proponowano mu, by udał się do Lizbony czy Sztokholmu w celu przedstawienia sytuacji w GG i nakłonienia Rządu RP na Uchodźstwie do wydania zakazu akcji terrorystycznych AK względem Niemców, do czego jednak nie doszło. Po uwolnieniu, za radą abp. Sapiehy pojechał do Korczyny, majątku przyjaciela gen Szeptyckiego, gdzie (jak pisze) odpoczął i wewnęrznie się wyprostował.
„Omówiłem z mym przyjacielem to wszystko, co się dzieje w kraju, a specjalnie w związku z młodzieżą naszą i jej działalnością konspiracyjną i w AK się koncentrującą. Czuliśmy, że grozi ofensywa sowiecka i może przybrać dla nas tragiczny obrót – wiedzieliśmy, jakie w związku z tym są dyrektywy idące podobno z Londynu, a zalecające, by oddziały naszej AK wchodziły w porozumienie z komendą bolszewicką, układając się co do warunków współpracy, czytaliśmy w organach prasy urzędowej wykaz dokonanych sabotaży. Wreszcie przysłuchiwaliśmy się pomruków dochodzącym do Korczyny rzezi ukraińskich dokonanych na Wołyniu, a zapowiadających się coraz groźniej w Galicji Wschodniej. Zastanawiając się nad stosunkiem do bolszewików, nie mogliśmy zrozumieć nigdy, że jeśli gen. Sikorskiemu, który podpisał w Kujbyszewie porozumienia z nimi, nie udało się wymóc na nich postępowania zgodnego z tym porozumieniem, to jakże ci młodzi chłopcy, niedoświadczeni i zapaleni, potrafią dokonać rozumnych i dyplomatycznie tak trudnych porozumień, które notabene na własną rękę, bez wyraźnej linii postępowania i prawie zawsze, jeśli chodzi o młodzież narodową, przeciwko własnemu przekonaniu o honorze i sumieniu narodowym. Konkluzją naszą wspólnie powziętą, z żalem wielkim do władz naszych formułowaną, było, że rozporządzenia powyższe (znane jako Akcja Burza), są po prostu zbrodnią na młodzieży naszej dokonaną, że są w sprzeczności z honorem i sumieniem polskiego żołnierza, który broniąc Polskę przed jednym okupantem, nie może mieć za zadanie oddawanie dobrowolnie Polski pod nową okupację, gorszą stokrotnie, bo jeśli Niemcy łamią kości, to bolszewik starał się zabić duszę człowieka. Zaproszonych przez nas na naradę kilku dowódców AK z sąsiednich powiatów wszystkie nasze powyższe problemy jeszcze raz ze mną i z generałem ponownie przedyskutowało i radziło mnie koniecznie, bym możliwie niezwłocznie jechał do Warszawy, by wszystko tam na miejscu z osobami miarodajnymi omówić i starać się na nie wpłynąć, by zamachy na Niemców, którzy nas przecież przeciwko bolszewikom bronić muszą, ukrócić, zaś na młodzież naszą nie wkładać obowiązków sprzecznych z jej poczuciem obowiązku w stosunku do Ojczyzny. (-) W dniu 15 kwietnia byłem już w Warszawie, gdzie spędziłem prawie dwa tygodnie. (…) Na zebraniu u dra Knoffta dyskutowaliśmy obszernie przede wszystkim o sprawie naszej młodzieży i skutkach, które dla niej przynosi ze sobą życie w konspiracji i w lesie, w stykaniu się z bandytami i bolszewikami. (-) W jednym tylko punkcie nie doszedłem do porozumienia z tymi, których się radziłem, mianowicie w sprawie ofiar ponoszonych dla sprawy naszej przez szafowanie nimi. Warszawa jakby zahipnotyzowana żądzą zemsty nad Niemcami zdawała się tracić z oczu konieczność patrzenia na sprawy rozumnie i spokojnie i gotowa była na wszelkie jak najdalej idące ofiary, by raz Niemcowi łeb zetrzeć. Jeden generał polski, którego spotkałem u Tyszkiewicza, nie wahał się mnie, ojca pięciu synów, powiedzieć dosłownie: „Niech będzie jeszcze sto tysięcy ofiar nawet, byleby raz wroga tego położyć na kolana”. Gdy mu powiedziałem, że nie jestem pewien, czy wszyscy ojcowie w Polsce będą tego zdania, gdy odczytają wiadomość, że wysadzono pociąg na linii Kraków-Zakopane i że w nim zginęło DWÓCH Niemców nieznanego kalibru i około 80 Polaków, zaś że wsie sąsiednie puszczone zostały przez Niemców z dymem, z całą ludnością i inwentarzem – fakt autentyczny, który miał miejsce, opamiętał się wtedy trochę i zaczął mówić rozsądniej, tym bardziej zeszliśmy na tematy strasznej odpowiedzialności kolektywnej stosowanej w całym kraju, a w Warszawie przede wszystkim, która stosowana przez Niemców stale i bezwzględnie niezliczone ofiary niewinne w Polakach za sobą pociągały, a Niemcom właściwie wielkiej krzywdy nie wyrządzały. Ginęły u nich jednostki o wartości stosunkowo niewielkiej, gdy u nas kwiat inteligencji i młodzieży padał ofiarą. Mając na myśli ratowanie substancji narodu i słowa wypowiedziane do mnie przez pana Coocka, zdawało mi się, że rodacy moi w stolicy, gdy chodzi o ten temat, byli pozbawieni po prostu zdolności myślenia kategoriami politycznymi – nienawiść do Niemców przesłaniała im zupełnie sąd właściwy o bolszewikach i groźbę z ich strony Polsce coraz wyraźniej się kształtującą. (-) Wróciłem do Krakowa 28 kwietnia z postanowieniem ratowania od śmierci i więzienia, których miałem upoważnienie imiennie przedstawić. (-) Wypadków takich darowania życia mogłem naliczyć koło dwustu”.
Od wiosny 1944 r. Niemcy byli coraz bardziej zaniepokojeni mającym nastąpić powstaniem w Warszawie i próbowali zrobić wszystko, by do niego nie doszło, w ty celu rozmawiali z hr. Ronikierem różni wysoko postawieni hitlerowcy, włącznie z pułkownikami Bierkampem i Schindhelmem z krakowskiego gestapo.
„W międzyczasie pan Aleksander Bocheński [ojciec chrzestny Aleksandra Pruszyńskiego – red.] uproszony przez mnie, by pojechał do Warszawy dla zasięgnięcia wiadomości, jak stoi sprawa owego powstania, o którym coraz to głośniej mówiono w Krakowie, miał zaraz wejść w kontakt ze wszystkimi, od których miarodajne mógł otrzymać wiadomości i wracać do nas, by przedstawić kroki zabezpieczające kraj przed nieszczęściem, które wyczyn tego rodzaju, jak powstanie, musiałby ze sobą przynieść. Zamiast przyjechać z powrotem, wezwał on mnie gwałtownie do przyjazdu do Warszawy, gdzie stawiłem się na dzień 10 lipca. Od niego i wielu innych dowiedziałem się zaraz, że w stolicy naszej wrze, że nienawiść do Niemców przyjmuje rozmiary takie, że musi w tej czy innej formie ulać się na zewnątrz, gdy zaś spróbowałem w gronie ludzi poważnych na ten temat mówić i zaproponowałem, by odezwą z poważnymi podpisami do równowagi starać się kraj nawoływać, powiedziano mi przede wszystkim, że takich podpisów się nie zbierze i nie będzie to miało żadnego wpływu. Aczkolwiek wszyscy przyznali, że jak ja rozumować muszą, że powstanie byłoby nieszczęściem najstraszniejszym, ale stan umysłów jest tam podniecony, że rozsądkiem już się nic nie da osiągnąć. Próbowałem trafić do Delegatury i Komendy Naczelnej, spotkałem się jednak z wykrętną odmową widzenia się umotywowaną niemożnością i niebezpieczeństwem spotkania dla osób, które chciałem widzieć. Wobec tego w dniu 11 lipca poszedłem do pana Jasiukowicza i na jego ręce złożyłem oświadczenie, którego treścią było to, co myślę o grożącym w owej chwili Polsce wewnętrznym niebezpieczeństwie”.
Po powrocie do Krakowa hr. Ronikier 21 lipca został zaproszony do płk. Schindhelma z gestapo, który:
„Znowu nalegał na mnie gwałtownie o formułę porozumienia z AK, widząc w nim jedyną formułę dla uniknięcia wybuchu, którego widać się obawiał naprawdę. Nie wierząc, by naprawdę mogło to już grozić, raczej gryzłem się wiadomościami przychodzącymi z frontu zbliżającego się do Warszawy i Tarnowa i tym, że rodzina moja po tamtej stronie pozostała, jednak w gronie zaufanych rozważaliśmy warunki, które Niemcom postawione byłyby dostateczne, by czynniki polskie od popełnienia szaleństwa byłyby w stanie odwieść. W rezultacie tych narad w dniu 25 lipca znalazłem się u Schindhelma, zapowiedziawszy, że chcę z nim mówić o rzeczy nadzwyczajnej, poważnej i nie cierpiącej zwłoki. Zakomunikowałem mu, że w gronie mych najbliższych przyjaciół rozważyliśmy wszystkie ewentualności i doszliśmy do zgodnego przekonania, że powstanie da się zażegnać jedynie wtedy, gdy ze strony niemieckiej dokonany zostanie czyn o charakterze grosszugu, który sytuacje wzajemnych stosunków zasadniczo był w stanie zmienić. Takim czynem jedynym, który nam się wydaje wskazanym, a realnie możliwym do wykonania, mogłoby być oddanie Warszawy przez Niemców dobrowolnie, bez wystrzału w ręce AK i to z odpowiednim terenem obejmującym najbliższe powiaty, co najmniej takim, który by obejmował potrzebne dla lądowania lotniska dla sprowadzenia z Anglii co najmniej dwóch dywizji, a także przyjazd przedstawicieli władz polskich. Rozwinięty przeze mnie w ogólnych zarysach plan ów, widziałem od razu, że podobał się bardzo panu Schindhelmanowi, który go nawet w szczegółach ze mną omawiać zaczął i widział w nim wiele cech politycznych mogących dokonać zasadniczej zmiany w stosunkach pomiędzy Niemcami a Polakami, nie naruszając stosunku tych ostatnich do sojuszników anglosaskich, widział on w tym nawet rys projektu nader pożyteczny i według niego czyniący go bardzo interesującym. Prawie bez wahania oświadczył mi, że się zaraz porozumie z Berlinem i o rezultacie swych zabiegów mi zakomunikuje, zaś prosi, bym zapewnił sobie stawienie się na czas pełnomocników AK dla ostatecznego porozumienia. Wróciłem do siebie pełen otuchy, opracowując w myśli wszelkie szczegóły tego, co miało nastąpić w razie przychylnej decyzji, na którą tym razem zdawało mi się, mam prawo liczyć. Niestety, niedługo mogłem się oddawać wszelkim myślom, gdyż zatelefonowawszy zaraz do Warszawy, by upewnić co do przyjazdu osób upoważnionych do pertraktacji ze strony AK, dowiedziałem się, że na ich przyjazd w najbliższym czasie nie można liczyć; wyciągnąłem z tego, jak się później okazało, zupełnie niesłusznym wniosek, że powstanie nie jest sprawą w danej chwili tak aktualną. Gdy pod wieczór tegoż dnia otrzymałem zawiadomienie od Schindhelma, że z Berlinem rozmawiał i że są jeszcze pewne trudności mające charakter upierania się w obronie prestige’u władzy, odpowiedziałem mu, że nie pozostaje nam nic innego, jak jakiś czas odczekać”.
Słowa hr. Ronikiera, które przytaczam, dotąd nigdzie nie czytałem, świadczą, że było możliwe porozumienie AK z Niemcami. To by uratowało Warszawę i 200 tys. jej obywateli, w tym kilkanaście tysięcy najbardziej cennych ludzi z młodej inteligencji, którzy padli na barykadach powstania, do którego mogło jak widać nie dojść. Teraz obchodzimy kolejną rocznicę powstania, będziemy chylić czoło przed tymi, którzy w nim padli, ale trzeba teraz wreszcie zadać sobie pytanie, czy powinno ono rzeczywiście mieć miejsce i tym samym pomóc Sowietom ujarzmić Polskę. We wspomnieniach hr. Ronikiera kilka razy przewija się postać Aleksandra Bocheńskiego, który w wieku 94 lat zmarł w 2003 r. w Warszawie. Gdyby te pamiętniki wyszły wcześniej, to bym mógł wiele kwestii poruszonych w wspomnianej książce dalej rozjaśnić i uzupełnić. W pamiętnikach występuje kilku Niemców z administracji GG, którzy Polakom byli przychylni i wielokrotnie hr. Ronikierowi pomagali. Gdybym rządził IV RP, to bym odszukał ich potomków, by z pompą i paradą wręczyć im ordery, na które ich przodkowie zasłużyli…

środa, 20 czerwca 2018

IV 2018 - najcieplejszy od ok... 800 lat


Susza - powtórka z 2015 roku? Coraz większe ryzyko...


Zmiany klimatu w praktyce, kto nie widzi, ten chyba ślepy. Mieliśmy rekordowo ciepły kwiecień z małą sumą opadów, potem nastał rekordowo ciepły maj, również z małymi sumami opadów na znacznej powierzchni kraju. A jak już padało, to bardzo intensywnie - liczne podtopienia miast po burzach. Wzrost intensywności letnich opadów też zresztą dobrze pasuje do przewidywań klimatologów, im cieplej, tym więcej pary wodnej w powietrzu, ale i szybszy obieg wody, co wcale nie jest dobre.
Takie bardzo intensywne opady, choć w statystykach mogą sprawić, że opady będą w pobliżu normy, to nie zasilają wód gruntowych, szybko odpływając. Czyli intensywne opady nie mają większego wpływu na suszę, by sytuacja wróciła do normy trzeba umiarkowanych, kilkudniowych opadów.
Jak dużo deszczu powinno spaść? W tej chwili w Wielkopolsce Klimatyczny Bilans Wodny wynosi MINUS 200mm. Czyli musi spaść 20cm deszczu, rozłożonego najlepiej na kilka dni. Na razie to wydaje się nierealne, prognozy dają pogodę raczej wyżową, ciepłą i z małą sumą opadów. Na południu przewidywane są liczne dni burzowe, również z bardziej intensywnymi zjawiskami, ale nie ma co liczyć, że nawet w opadach burzowych będzie aż 200mm deszczu. Czyli susza raczej będzie się pogłębiać. Jest to o tyle niepokojące, że mamy już stany głębokich niżówek na rzekach a zbiorniki retencyjne napełnione są na 50 - 75% a jest dopiero początek czerwca...
imageimage
Mapa Klimatycznego Bilansu Wodnego dla kwietnia 2018 i sierpnia 2015 (po prawej)., źródło: http://www.susza.iung.pulawy.pl/KBW/
Co prawda lipiec jest statystycznie często"mokry", ale równie dobrze wyżowa pogoda może się utrzymać. Jeśli opady przeważą nad parowaniem, co zwykle w lipcu ma miejsce, wtedy susza zelżeje, choć pewnie nie zniknie. Jeśli parowanie będzie równe opadom, susza się pogłębi - potrzeby roślin. A jeśli parowanie będzie większe, niż suma opadów, to będziemy mieli już w lipcu bardzo silną suszę. Potem sierpień zwykle bywa już bardziej pogodny i suchy, więc susza albo wróci po lipcu, albo jeszcze bardziej się zintensyfikuje, ale w naszym klimacie praktycznie wszystko jest możliwe. W każdym razie, JEŚLI susza przedłuży się o lipiec i sierpień, a już jest źle, to będziemy mieli masakrę. A nie można tego wykluczyć.
image
anomalia sum opadów dla kwietnia 2018. Źródło: www.pogodynka.pl(IMGW)
image
anomalia temperatury średniej dla kwietnia 2018. Aż 5- 6C ponad normę wieloletnią!
image
anomalia usłonecznienia dla kwietnia 2018. źródło: IMGW. Niezwykły kwiecień (i maj)
I to wszystko rozwinęło się w zaledwie dwa miesiące wiosny, choć jesień i zima były bardzo mokre i mieliśmy duże nadwyżki wody gruntowej...
Porównanie z 2015 rokiem jest nieprzypadkowe. Mieliśmy wtedy, w sierpniu, bardzo intensywną suszę hydrologiczną, na rzekach padły historyczne rekordy niskich stanów wody, mniejsze rzeczki wyschły całkiem, trzeba było wprowadzić XX stopień zasilania z powodu braku wody w rzekach do chłodzenia elektrowni, np. w Kozienicach.
Jednak, gdy spojrzy się na mapy anomali sum opadów dla poszczególnych miesięcy 2015 roku, to widać, że wtedy susza nasilała się już od stycznia, praktycznie wszystkie miesiące od stycznia do sierpnia były opadowo mocno poniżej normy.
Również pod względem temperatur 2015 rok był zdecydowanie gorszy - pod względem podatności na suszę. Podczas gdy w tym roku luty i marzec były zimne, tak w 2015 roku wszystkie miesiące od stycznia po sierpień były powyżej normy, ale nie rekordowe. W tym roku mamy rekordowo ciepły kwiecień i maj, ale jednocześnie zimne luty i marzec. Po wilgotnej jesieni i zimie w tym roku mieliśmy też zdecydowanie lepszą sytuację wyjściową:
image
image
(tu wyróżnia się odbicie ok. 15.05, prawdopodobnie po intensywnych opadach burzowych. Efekt krótkotrwały, jak widać)
image
A mimo to, wydaje się, że susza w tym roku rozkręca się co najmniej tak samo szybko, jak w pamiętnym 2015. Skoro wtedy zima i wczesna wiosna były (w ujęciu średniej temperatury dla miesięcy wiosennych) cieplejsze a opady jednak dużo niższe, niż w tym roku, to co sprawia, że sytuacja rozwija się - moim zdaniem - w podobnym tempie? Wydaje mi się, że przyczyną jest rekordowo wysoka suma usłonecznienia. Duża operacja Słońca już od kwietnia bardzo mocno nagrzała wody śródlądowe. W 2015 co prawda wiosna była ciepła, ale to obecnie kwiecień i maj pobiły rekordy temperatur. Bałtyk już od maja jest tak ciepły, jak bywa w lipcu. Jeziora i rzeki mają już ponad 20C a często osiągają nawet 25C! Nawet zimne Morskie Oko ma już 12C! A to przekłada się na intensywne parowanie.
Generalnie nie ma co patrzeć na prognozy długoterminowe, sprawdzalność prognoz ogranicza się do maksymalnie pięciu dni, w praktyce do trzech*, ale przy pogodzie wyżowej można pokusić się o przewidywania dłuższe. I tak dla Poznania najbliższe większe opady to 19.06... Czyli, przynajmniej dla Wielkopolski, nie ma co liczyć na poprawę sytuacji co najmniej do 19.06, raczej susza będzie się pogłębiać.
Wody Warty już teraz są w wartościach dolnych niskich, niedługo na niektórych wodowskazach powinno zostać osiągnięte minimum okresowe.
image
Prognozowana według modelu ECMWF suma opadu na najbliższe dziesięć dni od 8.06.2018. Źródło: www.windy.com Ogólnie: pomorze - 0 do 5mm, Wielkopolska i Mazowsze - 5 do 15 mm, Południe - 5 do 20/30mm (głównie z burz). Oczywiście te prognozy na pewno jeszcze się zmienią - pewnym można być tylko trzech dni prognozy.
Podsumowując, zagrożenie silną suszą na dzień dzisiejszy jest coraz większe. Przerwać trend wysychania rzek może tylko całkowita zmiana pogody, na cyrkulację atlantycką z częstymi ale też umiarkowanymi deszczami, których suma już obecnie dla Wielkopolski wynieść musi co najmniej 200mm. To wydaje się mało prawdopodobne, owszem, zapewne w dni burzowe będą ulewy, ale nie zasilą one wód gruntowych. Wydaje się więc, że do lipca jest >70% szans na pogłębianie się suszy a potem, w lipcu i sierpniu 50% (na dwoje babka wróżyła), z racji statystycznej charakterystyki tego miesiąca (bardzo często jest to miesiąc deszczowy). Następnie znowu w sierpniu ryzyko pogłębiania się suszy wzrośnie.
Zobaczcie też, jak wyjątkowo ciepłe były kwiecień i maj:
image
źródło: www.meteomodel.pl za danymi IMGW. Niebieskie kropki to dzienne rekordy zimna (jeden rekord) dla okresu 1950 - 2017, czerwone to rekordy ciepła (10 rekordów!). Kwiecień 2018 roku jest najcieplejszy od rozpoczęcia w Polsce pomiarów meteo w 1808 roku. Aha - jest duże prawdopodobieństwo, że dane z 1808 roku, z racji na sposób przeprowadzania pomiarów, są lekko... zawyżone. A wcześniej? Wcześniej mieliśmy Małą Epokę Lodową, więc jest IMO bardzo duże prawdopodobieństwo, że kwiecień tego roku był najciepleszy od co najmniej jakiś... 800 lat. Ot, zmiany klimatu w praktyce.

STEIN